Ekibindeki insanları hiç hayvanlara benzeterek düşündün mü? Ben yıllardır bunu yapıyorum, çünkü Jung'un iki ekseninden yola çıkan bir model var elimde, içe dönük mü dışa dönük mü, mantıkla mı duyguyla mı hareket ediyor. Bu iki eksen dört profil çıkartıyor: panter, tavus kuşu, yunus, baykuş. Sınırlayıcı bir model bu, herkes esasında kendine has ve alt kırılımları var, ama bir yol haritası bulmak için işe yarıyor.

Tavus kuşu: dışa dönük ve duygusal

Sabah gelir, "nasılsınız" diye ortama enerji saçar, çok konuşur, anlatırken görselleştirir, o yüzden konu dağılır, toparlayamaz. İnsan odaklıdır, sevecendir, ortama motivasyon getirir ama sonuç almakla ilgili yapısal zorlanır. Sahneye neden çıkar biliyor musun? Alkışlanmak için. "Aslansın kaplansın" dediğinde yalan olduğunu bilse bile yer.

Panter: dışa dönük ve mantıklı

Bu da konuşur ama iletmek istediği bir mesaj vardır, insanları götürmek istediği bir yer vardır. Kriz anında en işe yarayan profil bu, çalt çalt kararlar verip sonuca gider. Ama politiktir, o an neyi duymak istiyorsa onu söyleyebilir, bu yüzden bazen sahte gelir.

Yunus: içe dönük ve duygusal

Hiçbir yunusu yalnız görmezsin, hep sürü halinde yaşarlar. Çok sessizlerdir, çok iyi dinleyicidirler ama kendilerini anlatmakta zorlanırlar. "Biz işimizi iyi yaparız, nasıl olsa görülür" derler ama kimse görmez. Ne istediklerini söylemezler, karşı taraf anlamazsa kızarlar ama kızdıklarını da söylemezler, pasif agresiftirler. Bir ortamda gerginlik varsa bir yunus ekleyin, o ortamı yumuşatır. Ama dışarıdan minnoş görünseler de aslında zor bir profildirler, çünkü konuşmuyorlar, anlamaya çalışan karşı taraf yoruluyor.

Baykuş: içe dönük ve mantıklı

Batı kültüründe bilgelik sembolü. Yırtıcı kuşlar arasında yakalama oranı en yüksek olanı, üstelik sessiz uçar. Baykuş insanı da öyle, donuk bir yüzü vardır ama içten pazarlıklı olduğundan değil, o kadar çok analiz eder ki mimik yapmaya enerjisi kalmaz. Bir konuyla ilgili detayına baykuş kadar hakim olan başka kimse bulamazsın, ama analiz etmekten harekete geçmekte zorlanır. Hata yapmak istemez, o yüzden bir iş yaptığında hatasız olur ama zamanında bitirmesi garanti değildir.

Bu bilgi ne işe yarıyor

Bir rapor okumak ya da bir sözleşme imzalamak mı gerekiyor, baykuşa ver. Bir kriz mi var, panter gibi hızlı karar almak lazım. Bir grubu motive etmek mi istiyorsun, tavus kuşu enerjisine ihtiyacın var. Ekibi bir araya getirmek, uyum sağlamak mı istiyorsun, yunus gibi davranmak gerekiyor. Yöneticilere önerim şu, ekibindeki kişilikleri anla ki ilişkini ona göre yönet, ya da yöneticinin profilini anla ki ona göre konuş.

Herkes hepsini yapabilir aslında, değişen şey motivasyonu. Aynı davranışı, örneğin yöneticisini eve yemeğe çağırmayı, panter terfi almak için yapar, tavus kuşu "ne güzel yemek yapıyorsun" dedirtmek için yapar, yunus beraber olmak için yapar, baykuş ise "arkamdan konuşmasınlar" diye güvende hissetmek için yapar. Aynı davranış, dört farklı iç motivasyon.

Reçete

Ekibindeki üç kişiyi düşün. Her biri toplantıda nasıl davranıyor, konuşkan mı sessiz mi, duygusal mı analitik mi? Bu iki soruyla onları dört profilden birine yerleştir. Sonra şunu sor kendine, bu kişiye bir görev verirken onun motivasyonuna mı hitap ediyorum, yoksa herkese aynı dille mi konuşuyorum? Baykuşa "harika olacak, hep beraber başaracağız" demek işe yaramaz, ona "detayları net anlat, hata olmasın" demek işe yarar. Tavus kuşuna sadece rakam vermek yetmez, onu takdir etmen lazım.

Sen kendini bu dört profilden hangisine yakın buluyorsun, ve ekibindeki en zor yönettiğin kişi hangisi?