"Ben çok iyiyim ama dünya bunu anlamıyor." Bu cümleyi kaç kere duydum saymadım artık. Genelde de içten içe onaylıyoruz bu cümleyi, değil mi? Çünkü işimizi hakkıyla yapıyoruz, geceye kalıyoruz, kimsenin bakmadığı detaylara bakıyoruz. Peki sonra ne oluyor? Bizden daha az uğraşan biri pıt diye çıkıp önümüze geçiyor.

Buradan bir itiraf yapayım. Ben de otuz beş yaşıma kadar bunlardan biriydim. İçe dönük bir tipim üstüne, içe dönükler zaten fazla konuşmaz. Bir gün durdum, düşündüm ve şunu sordum kendime: burada bir sorun varsa, bu sorun benden kaynaklı olabilir mi?

Paranın hakkını vermek, işi yapmak demek değil

Yirmi yıllık kariyerden sonra şunu net söyleyebiliyorum. Senden istenen işi iyi yapıyor olman, şirkette yükseleceğin, daha çok para kazanacağın anlamına gelmiyor. İşi yapmak elbette gerekli, ama yeterli değil. İşin bir de ritüeli var. O ritüel şu, yaptığın işi bir yerlerde anlatıyor olman. Daha da ideali, başkalarına anlattırıyor olman.

Bunu yapabilenler işi yapmadan bile hızlı ilerliyor. Biz bunlara "işi bilip işe gitmeyen" diyoruz. Senin anlatamadığın ama yaptığın işleri alıp yukarıda anlatan, hızla ilerleyen tip bu. Kızmak kolay ama asıl soru şu, sen neden anlatmıyorsun?

Algı gerçektir

Aynı malı satan iki satıcı düşünün. İkisi de aynı sayıda satıyor. Biri sürekli takdir görüyor, diğeri bir türlü göremiyor. Sebebi çoğu zaman basit. Takdir gören, satış yaptığı anda bölge direktörünün de olduğu WhatsApp grubuna mesaj atıyor. Diğeri sessizce işine devam ediyor.

Pazarlama dünyasında sevilen bir laf var, algı gerçektir. Yıllarca reklam filmi çektim ben de, o işin neresinde durduğunu iyi bilirim. Kendini pazarlamak kirli bir iş değil, iletişimin bir parçası sadece. Yapmıyorsan, boşluğu senin yerine başkası dolduruyor.

Piramidin tepesi neden bu kadar dar

Şimdi burada bir haksızlığı da söylemek lazım. Piramidin altındayken herkes sana şunu söylüyor, çok çalış, işini iyi yap, üste çıkarsın. Bu eksik bir bilgi, hatta yanlış. Doğrusu şu, çok çalışman lazım, işini iyi satman lazım, üstüne bir sürü faktör daha eklenecek, bir de şansın olacak. O zaman üste çıkma ihtimalin var.

Şartlarımız kimseyle eşit değil. Kimi ailesinden gelen bir avantajla başlıyor, kimi hiç networking kasını çalıştırmadan doğuştan güçlü çıkıyor bu konuda. Zuckerberg'i örnek verip "o yaptı sen yapamadın" demek büyük bir manipülasyon aslında. Hayat adil bir yer değil, bunu tekrar tekrar söylemek lazım. Ama esas soru şu, senin elindeki kartlar ne ve bu kartları ne kadar iyi oynuyorsun?

Reçete

Önce şunu kabul et, elinde ne varsa onunla oynuyorsun, kartları değiştiremezsin ama oyununu değiştirebilirsin. Sonra üç şeye bak. Bir, gelirin olduğu bir yerde mi çalışıyorsun yoksa giderin olduğu bir kalemde mi? Şirketler yükselişi genelde geliri büyütenlere veriyor. İki, yaptığın işi kimin duyması gerekiyorsa o kişi biliyor mu bunu? Üç, seni anlatan bir ses var mı senin dışında? Çünkü birinin seni anlatıyor olması, senin kendini anlatmandan çok daha kıymetli.

Bu hafta yaptığın bir işi düşün. Kim biliyor onu, senin dışında? Kimse bilmiyorsa, işte tam orada başlıyor mesele. Sen bu hafta neyi kimseye anlatmadın?